Over mijn blog

Welkom op mijn weblog!

Hier schrijf ik over mijn bezigheden, als onderwijskundige op het gebied van ICT in het academisch onderwijs. Tot eind 2009 was ik werkzaam voor de TU Delft, sinds 2010 ben ik werkzaam als Educational Technologist aan de Universiteit van Tilburg. Ik post hier regelmatig mijn 'gedachtekronkels' op het gebied van onderwijs. Schroom niet om een reactie te plaatsen op mijn weblog.


"Tell me and I forget, show me and I remember, involve me and I understand."

Disclaimer

De meningen ge-uit door medewerkers en studenten van de TU Delft en de commentaren die zijn gegeven reflecteren niet perse de mening(en) van de TU Delft. De TU Delft is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van hetgeen op de TU Delft weblogs zichtbaar is. Wel vindt de TU Delft het belangrijk - en ook waarde toevoegend - dat medewerkers en studenten op deze, door de TU Delft gefaciliteerde, omgeving hun mening kunnen geven.

Ervaringen met een virtuele klas

De kern van onderwijs aan de Open Universiteit is zelfstudie. Traditioneel betekent dit beperkt contact tussen docent en student of studenten onderling. Het contact verloopt dan meestal via e-mail of discussiegroepen. Soms zijn er ook face tot face bijeenkomsten, maar die zijn beperkt gezien de doelgroep van de OU juist op afstand wil studeren en hun eigen studietijd en tempo wil bepalen.

De grote voordelen van face tot face onderwijs zijn: Studenten hebben meer gevoel bij een leergemeenschap te horen, studenten hebben meer onderling contact (betrokkenheid) en studenten krijgen direct antwoord op hun vragen. Omdat face to face onderwijs meestal geen optie is voor de OU, wil men deze voordelen combineren met een online onderwijsvorm: synchrone online begeleiding ook wel de virtuele klas genoemd. Dit is een groepsbijeenkomst waarbij de deelnemers online (dus niet fysiek) bij elkaar komen en communiceren dmv chat, audio en video en bestanden uitwisselen via een specifiek softwareprogramma.

Vanaf 2006 onderzoekt de OU met diverse pilots of de virtuele klas een geschikt alternatief kan zijn voor face to face onderwijs. Het artikel ‘Ervaringen met een virtuele klas’ van Schlusmans, Giesbertz en Rusman, in het blad OnderwijInnovatie (uitgave van de Open Universiteit Nederland, nr.4 – december 2008), doet verslag van de experimenten in 2007. In 2007 zijn elf pilots uitgevoerd met de virtuele klas (in zes gevallen was er sprake van alleen online begeleiding en in vijf gevallen werd er ook face to face onderwijs aangeboden). In de meeste gevallen was de aanpak van de virtuele klas een regelrechte afspiegeling van de activiteiten in een regulier werkcollege; korte presentaties, discussies en leergesprekken. Er is gewerkt met het softwarepakket iLinc (zonder gebruik van de videofaciliteiten). Enkele ervaringen uit deze pilots:

Studentervaringen:

  • 87 % vindt de virtuele klas een geschikt alternatief voor een face to face bijeenkomst (op een studiecentrum).
  • 80 % vindt de online bijeenkomsten efficiënter en 35 % vindt deze zelfs effectiever (tegenover 25 % die de online bijeenkomsten minder effectief vinden).
  • 84 % vindt dat online bijeenkomsten veel meer moeten worden aangeboden.
  • Belangrijk argument voor online bijeenkomsten is de beperking van reistijd.
  • Een belangrijk voordeel van online begeleiding is dat studenten een opgenomen sessie kunnen terugkijken (bij gemiste bijeenkomsten of ter voorbereiding op het tentamen).
  • Slechts 18% is van mening dat de online bijeenkomsten de fysieke begeleidingsbijeenkomsten overbodig maken; 45 % is hier niet mee eens.
  • Studenten waren positief en gaven aan graag meer mogelijkheden tot online begeleiding te willen hebben.

Docentervaringen:

  • Docenten vonden de sessies erg intensief (men moest naast inhoud ook op veel technische zaken letten).
  • De discussies verliepen stroever dan in een face to face situatie (maar dat lag deels aan de techniek; er kon steeds maar 1 persoon aan het woord zijn, waardoor meer gedirigeerde acties nodig waren).
  • Docenten zien vooral voordelen in de mogelijkheid van kortere, frequentere sessies en in het feit dat de reistijd geminimaliseerd is.
  • Nadelig vonden docenten dat men wel over bepaalde computervaardigheden dient te beschikken en dat het online maken van de begeleiding toch meer tijd koste dan verwacht.
  • Docenten hebben slechts een klein deel van de mogelijkheden van het online instrumentarium gebruikt. Men was het meest enthousiast over de feedbackfunctionaliteit (vragen die dmv stemmen konden worden beantwoord door de studenten). Docenten gaven aan dat men wel meer functionaliteiten zouden willen uitproberen.

Conclusie van de OU tot zover is dat de virtuele klassen een geschikt alternatief zijn voor de face to face bijeenkomsten (werkcolleges), hoewel dit niet het enige alternatief zou moeten zijn. Training en ondersteuning van docenten moet een belangrijk onderdeel zijn van deze manier van werken. Enkele tips van docenten in het werken met virtuele klassen:

  • Bereid je goed voor en oefen met de functionaliteiten. Tijdens de sessie zelf is er weinig tijd voor improvisatie.
  • Maak opnamen en stel die na afloop van de bijeenkomst beschikbaar voor alle studenten.
  • Houd er bij de planning rekening mee dat alles iets langzamer gaat dan in een face to face sessie.
  • Een online sessie moet niet langer dan 1,5 uur duren (dat is al vermoeiender dan een 3 uur durende fysiek bijeenkomst).
  • Zorg dat er (vooral) tijdens de eerste sessies voldoende praktische en technische ondersteuning is.
  • Spreek in de eerste sessie met studenten de spelregels door.
  • Probeer de sessies zo interactief mogelijk op te zetten.

Voor het onderwijs op de TU Delft is het zeker interessant om de ontwikkelingen van het werken met de virtuele klas te volgen. Ook al is de doelgroep toch iets anders en hebben de fysieke bijeenkomsten hier meer de nadruk. Maar zeker het groeiende aantal studenten en vooral ook buitenlandse studenten, maakt het juist ook aantrekkelijk om de mogelijkheden van online onderwijs te verkennen en te benutten.

Be Sociable, Share!

Leave a Reply

© 2011 TU Delft